ไม้ไผ่นับเป็นพืชที่มีคุณค่าและมีประโยชน์ต่อมวลมนุษยชาติเป็นอย่างยิ่งตั้งแต่โบราณกาลสืบทอดมาจนถึงปัจจุบันไม้ไผ่เป็นพืชเศรษฐกิจ ที่มีคุณค่าเพราะทุกส่วนที่ประกอบขึ้นเป็นต้นไผ่ล้วนเป็นสิ่งที่มนุษย์นำมาใช้ประโยชน์ได้ทั้งสิ้น โดยเฉพาะชาวบ้านชนบทจะมีความคุ้นเคย และ รู้จักใช้ประโยชน์จากไม้ไผ่หลายด้าน เช่นการนำเอาต้นหรือลำไม้ไผ่มาสร้างเป็นบ้านเรือนที่อยู่อาศัย เครื่องใช้ภายในบ้านเครื่องมือ ในการจับปลา เครื่องมือด้านการเกษตร ฯลฯคนโบราณใช้รากไผ่ทำเป็นยารักษาโรคต่างๆได้อีกด้วยชุมชนบ้านต้น หมู่ที่ 8 และหมู่ที่ 18 ตำบล โพธิ์งาม อำเภอประจันตคามจังหวัดปราจีนบุรีถนนสุวรรณศรตัดผ่านสองฟากฝั่งถนนชาวบ้านจะนำผลผลิตจากไม้ไผ่มาวางจำหน่าย เช่น แคร่ไม้ไผ่ ชุดรับแขกลำลอง ชั้นวางของ บันไดยาว โต๊ะ เก้าอี้คลาด ไม้กวาดดอกหญ้า ไม้กวาดทางมะพร้าว ผลผลิตต่างๆ เหล่านี้ทำกัน ภายในครัวเรือน นับว่าเป็นหัตถกรรมพื้นบ้านที่เกิดจากภูมิปัญญา ของบรรพบุรุษที่ได้สืบทอดมาจนลูกหลานยึดเป็นอาชีพ จนสามารถสร้าง รายได้อย่างเป็นกอบเป็นกำ จุดเริ่มต้นของหัตถกรรมไม้ไผ่ผู้ใหญ่ สุดใจ ดาวล้อม เล่าว่า ตอนอายุ 16 ปี เดินทางเข้าไปทำงานในกรุงเทพฯ เป็นลูกจ้างขายไม้ไผ่อยู่แถววัดเทวราช ผมลำบากมาก ต้องทำงานหนักได้ค่าตอบแทน เดือนละ 300 บาท ต่อมามีชาวจีนแนะนำให้ผมออกมาขายไม้ไผ่ด้วยตนเอง โดยนำไม้ไผ่มาเกลาตรงข้อให้เรียบ ขายเป็นราวตากผ้า ผมซื้อไม้ไผ่มัดละ 8 บาท มี 10 ต้น ขายต้นละ สองบาทห้าสิบสตางค์ถึงสามบาท วันแรกที่ผมเดินแบกไม้ไผ่ขายได้กำไร 100 กว่าบาท ตั้งแต่นั้นมาทำให้ผมหันมาเริ่มต้นกับงานไม้ไผ่ซึ่งไม้ไผ่เช่นนี้ที่บ้านผม จังหวัดปราจีนบุรีก็มีเดิมชาวบ้านต้นมีอาชีพในการทำนาและหาของป่าขายยามว่างก็หางานอื่นทำโดยการถักไม้กวาดจากดอกหญ้าซึ่งอยู่ในพื้นที่แต่รายได้ไม่เพียงพอกับค่าใช้จ่ายทุกครอบครัวเป็นหนี้เป็นสิน ผู้ใหญ่สุดใจได้ชักชวนชาวบ้าน ให้มารวมกลุ่มกันเพื่อหาแนวทางในการพัฒนาหมู่บ้าน โดยใช้ทรัพยากรและภูมิปัญญาที่มีอยู่ในท้องถิ่นเริ่มแรกผู้ใหญ่สุดใจได้จัดหาไม้ไผ่และดอกหญ้ามาจำหน่ายให้กับสมาชิกแนะนำวิธีการทำการออกแบบ วิธีตรวจสอบคุณภาพของผลผลิต และให้สมาชิกยืมเงินกองทุนของกลุ่มแม่บ้านเพื่อซื้อวัสดุ ระยะแรกเมื่อผลิตแล้วก็รับซื้อคืนในราคายุติธรรม เมื่อสมาชิกขายสินค้าได้ก็จะนำเงินคืนกลุ่ม ปัจจุบันชาวบ้านกลุ่มนี้มีเงินทุนด้วยตนเอง มีรายได้เพียงพอกับค่าครองชีพมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น เมื่อชาวบ้านต้นมีความชำนาญและความสามารถในการผลิตได้แยกย้ายกันไปทำบ้านใครบ้านมัน เรียกได้ว่าเป็น หัตถกรรมภายในครัวเรือน เมื่อมีผลผลิตออกมามาก ผู้ใหญ่สุดใจได้ขออนุญาตทางราชการใช้ริมถนนสุวรรณศรบริเวณบ้านต้นทั้งสองฝั่งเป็นสถานที่จำหน่ายสินค้า ปัจจุบันแต่ละครอบครัวจะนำผลผลิตของตนเองมาวางจำหน่ายแหล่งผลิตหัตถกรรมไม้ไผ่ที่ใหญ่อยู่ที่บ้านผู้ใหญ่สุดใจ มีคนงานอยู่ประมาณ 20 คน แต่ละคนอยู่ทำกันมานาน เช่น ลุงแสวง บุญมี อายุ 67 ปีทำมานานกว่า30 กว่าปี ลุงยง ออมสิน อายุ 60 ปี ทำมานานกว่า 20 ปี คนงานแต่ละคนมีประสบการณ์ด้านไม้ไผ่สูง มีความชำนาญลูกหลานของคนงาน เมื่อกลับจากโรงเรียนหรือปิดภาคเรียนก็จะมาทำเพื่อหารายได้พิเศษ ซึ่งนับว่าเป็นการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์แล้ว ยังมีรายได้อีกด้วย รายได้แต่ละคนจะได้ไม่เท่ากัน ใครขยันมากก็ได้มาก ปัจจุบันมีผู้สั่งสินค้าเข้ามามาก ผู้สั่งสินค้ามีทุกภาคของประเทศคนงานมีงานทำทุกวันจนแทบ ผลิตไม่ทัน นับได้ว่าผลิตภัณฑ์ไม้ไผ่สร้างรายได้ให้ชาวบ้านต้นมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น หัตถกรรมไม้ไผ่บ้านต้น
- วัสดุอุปกรณ์ ใช้วัสดุจากธรรมชาติที่มีการปลูกขึ้นมาเพื่อใช้ประโยชน์โดยเฉพาะ ไม่เป็นการทำลายป่าหรือสิ่งแวดล้อม
- วิธีการผลิต ใช้เครื่องมือที่เป็นแบบดั้งเดิม คือ สิ่ว ค้อน ตะปู เลื่อย การทำลวดลายใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้าน คือ นำไม้ไผ่ลนความร้อนและลากไปตามเส้น เหล็กที่เผาไฟร้อนๆ ก็จะเกิดลวดลายไม่มีการนำเทคโนโลยีเข้ามาเกี่ยวข้อง
- การพัฒนาฝีมือการผลได้มีการคิดทำโซฟาจากไม้ไผ่โดยการเลือกไม้ไผ่ลำใหญ่ๆและหนามาขูดผิวออกนำไปแช่น้ำยาฆ่าแมลงแล้วจึงนำไปทำเป็นโซฟาในสไตล์ของ ญี่ปุ่นนอกจากนี้ ยังมีการทำซุ้มดอกเห็ดโดยใช้ไม้ไผ่ทำโครงหลังคาและใช้ต้นหญ้ามุงหลังคาใช้สำหรับเป็นที่นั่งเล่น
|
