Development activity Of citizen Forum  
  HOME ::
   
 

การจัดการลุ่มน้ำปราจีนบุรี

สภาพปัญหา : แม่น้ำปราจีนบุรีเป็นแหล่งน้ำสำคัญที่หล่อเลี้ยง “คนปราจีนฯ”  ทั้งอุปโภคบริโภค กลุ่มผู้ใช้ประโยชน์กลุ่มต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นภาค อุตสาหกรรม ภาคเกษตรที่ทำนา กลุ่มผู้เลี้ยงปลากระชัง ตลอดจนคนเล็กคนน้อยที่หาปลา ตกกุ้งในแม่น้ำ แต่ในขณะนี้แม่น้ำปราจีนกำลังวิกฤต ไม่ว่าจะเป็นต้นน้ำ อ.ประจันตคามที่เผชิญปัญหาน้ำท่วม แต่ในขณะเดียวกันก็เกิดปัญหาขาดแคลนน้ำเนื่องจากกักเก็บน้ำไว้ไม่ได้ ที่อ.นาดีบริเวณต้นน้ำกำลังสร้างโรงงานแป้งมัน ขณะที่บริเวณกลางน้ำที่ตำบลท่างามชาวนาไม่มีน้ำที่จะทำนาเกิดการแย่งน้ำกันขึ้น ที่ปลายน้ำตำบลบ้านสร้าง เกิดน้ำเสีย เกิดวิกฤตปลาตายลอยหัวเกลื่อนแม่น้ำ น้ำเค็มที่หนุนขึ้นมาจากแปดริ้วภาวะน้ำเค็มหนุนที่รุนแรงขึ้นทำให้เกิดการขาดแคลนน้ำจืดในการอุปโภคบริโภค

  เป้าหมาย : การจัดการลุ่มน้ำปราจีนบุรีแบบมีส่วนร่วม
พื้นที่ปฏิบัติการ : ต้นน้ำ (ประจันตคาม,นาดี)    กลางน้ำ   (ตำบลท่างาม,อำเภอเมือง) ปลายน้ำ(ตำบลบ้านสร้าง,ตำบลบางแตน)
 
รูปธรรมความสำเร็จ
  ระดับนโยบาย
  ประสานความร่วมมือในการทำงานรวมทั้งการ Share ข้อมูล และร่วมนำเสนอแนวคิด แนวทางการทำงานของประชาชน รวมทั้งนำเสนอแผนการจัดการลุ่มน้ำอย่างมีส่วนร่วมในช่วงของการจัดสมัชชาลุ่มน้ำปราจีนบุรี
ระดับจังหวัด  
  เกิดกลุ่มคนทำงานที่เรียกว่า DOF และแกนนำในพื้นที่ปฏิบัติการในแต่ละจุด ซึ่งเป็นเจ้าของปัญหา (กลุ่มผู้ใช้ประโยชน์โดยตรง) กลุ่มชาวนากลุ่มปลากระชัง
  ผลักดันการจัดทำระบบฐานทรัพยากรและการพัฒนาพื้นที่ชุ่มน้ำที่หนองปลาแขยง โดยพัฒนาเป็นพื้นที่แก้มลิงเพื่อรองรับน้ำถูกบรรจุในแผน 5 ปี ของอบจ.แล้ว
  ทำประเมินทรัพยากรแบบมีส่วนร่วม เพื่อให้สร้างการมีส่วนร่วมการวิเคราะห์ภาพรวมลุ่มน้ำปราจีนบุรีและพื้นที่ลุ่มน้ำย่อยกับ ทำให้ระบบใหญ่เกิดการแลกเปลี่ยน ข้อมูลสังเคราะห์ประเด็นร่วมกันของคณะทำงานจังหวัด แกนนำในพื้นที่อบต.และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
  เกิดการทำงานร่วมกันของกลุ่มผู้ใช้ประโยชน์ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น สำนักงานทรัพยากรน้ำภาค 6 ลุ่มน้ำตะวันออกและ อนุกรรมการลุ่มน้ำบางประกง – ปราจีนบุรี และโตนเลสาป เช่น เวทีคืนข้อมูลที่ ต.ท่างาม สนง.น้ำภาค 6และกรมอนุกรรมการลุ่มน้ำร่วมกันเป็นเจ้าภาพในการจัดงาน นอกจากนี้ยังมีการประสานข้อมูลระหว่างกัน
ระดับพื้นที่
  เกิดงานวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (PAR)ในพื้นที่ปฏิบัติการ เช่น ที่บ้านสร้างจะเลี้ยงปลากระชังอย่างไรที่ไม่ทำลาย ระบบนิเวศน์ ในแม่น้ำ ?
ในพื้นที่ตำบลท่างาม ที่ถูกเลือกเป็นพื้นที่นำร่องในการสร้าง / พัฒนากระบวนการสร้างข้อตกลงร่วมในการจัดการน้ำซึ่งจะผลักดัน
เข้าเป็นนโยบายขององค์กรท้องถิ่นต่อไป
  ข้อมูล/ความรู้ แผนที่เดินดินที่ชาวบ้านร่วมกันทำและเกิดจากการประเมินทรัพยากรแบบมีส่วนร่วมซึ่งเป็นข้อมูลเบื้องต้นเพื่อ สร้างวงคุย และค้นหาคำตอบเติมเต็มข้อมูล และ Share ข้อมูลร่วมกัน
  ในพื้นที่ตำบลท่างาม เกิดกลุ่มเยาวชนเนื่องจากการพาเยาวชน ไปเดินสำรวจนา ดูตัวแมลงต่างๆ ดูระบบนา
  เกิดเครือข่ายนักสืบสายน้ำในโรงเรียนประถม ที่อยู่ริมแม่น้ำ 11 โรงเรียน
         
       การเกิดวิกฤตแม่น้ำปราจีน กลุ่มคนต่างๆ ซึ่งเป็นผู้ใช้ประโยชน์โดยตรงจากแม่น้ำรุกขึ้นมาเป็นเจ้าของปัญหา และร่วมกันหาแนวทางแก้ไขโดยใช้ข้อมูลความรู้ และทำให้เกิดการมีส่วนร่วมไม่ว่าจะเป็นการร่วมกันกำหนดปัญหาและหาทางออกร่วมกัน ก็จะทำให้ความขัดแย้งที่เกิดขึ้นเนื่องจากการใช้ทรัพยากรบรรเทาเบาบางลง“คนทำนาที่ตำบลท่างามไม่ต้องแย่งน้ำกันเมื่อเกิดข้อ
ตกลงร่วมกัน”กระบวนการทำงาน
    สร้างความเข้าใจในแนวคิดกับคณะทำงานจังหวัดและแกนนำในการมองทรัพยากรธรรมชาติบนฐานของพื้นที่ทางกายภาพ ระบบ นิเวศน์และการใช้ประโยชน์ โดยใช้มุมมองมิติทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม มุ่งเน้นกลุ่มผู้ใช้ประโยชน์โดยตรงและการสร้างการมีส่วนร่วมในการจัดการปัญหาจากภาคี เครือข่ายต่างๆ ระหว่างทีม LDI
  ออกแบบงานร่วมกัน
  ใช้การประเมินทรัพยากรอย่างมีส่วนร่วม เป็นเครื่องมือในการทำแนวคิด มุมมองให้เห็นเป็นรูปธรรมและมองเห็นความสัมพันธ์ ความเชื่อมโยงของระบบลุ่มน้ำย่อย และภาพรวมของลุ่มน้ำปราจีน ประเด็นสำคัญที่ต้องการค้นหาคำตอบ จากนั้นเป็นการเพิ่มเติม โดย
 

จัดเวทีคืนข้อมูลให้ชุมชน
การสัมภาษณ์ผู้รู้

การสนทนากลุ่ม
จากงานวิจัยเชิงปฏิบัติ
การแลกเปลี่ยนข้อมูลการตรวจสอบข้อมูลร่วมกันระหว่างพื้นที่ย่อยและภาพรวมลุ่มน้ำ

 

 สร้างกระบวนการมีส่วนร่วมผ่านกลุ่มผู้ใช้ประโยชน์กลุ่มต่างๆและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องสาธารณะชน
  สร้างข้อตกลงร่วม / กำหนดทางเลือกร่วมกัน
  แผนการจัดการลุ่มน้ำปราจีน นำเสนอต่อระดับนโยบาย อบต.,อบจ.คณะอนุกรรมการลุ่มน้ำ